محاسبه وزن ورق آهن؛ فرمول درست با مثال و واحدهای مشخص

برای محاسبه تقریبی وزن ورق آهن معمولی، طول و عرض را به متر و ضخامت را به میلی‌متر بنویسید؛ حاصل‌ضرب این سه عدد در ۷٫۸۵، وزن را به کیلوگرم می‌دهد. مثلاً ورق ۲ متر در ۱ متر با ضخامت ۴ میلی‌متر، وزن نظری ۶۲٫۸ کیلوگرم دارد. این عدد برای برآورد اولیه مفید است، اما وزن اندازه‌گیری‌شده همان ورق را جایگزین نمی‌کند.

فرمول وزن ورق و علت عدد ۷٫۸۵

وزن تقریبی به کیلوگرم = طول به متر × عرض به متر × ضخامت به میلی‌متر × ۷٫۸۵

پایه محاسبه، رابطه جرم برابر با حجم ضرب‌در چگالی است. چگالی تقریبی ۷٫۸۵ گرم بر سانتی‌متر مکعب، معادل ۷٬۸۵۰ کیلوگرم بر متر مکعب است؛ SSAB نیز همین عدد تقریبی را برای فولاد بیان می‌کند. با واردکردن ضخامت به میلی‌متر، ضریب ۷٬۸۵۰ بر هزار تقسیم می‌شود و به ۷٫۸۵ می‌رسد. توضیح چگالی در SSAB

در بازار به نتیجه این محاسبه «وزن» می‌گوییم، هرچند کمیت برحسب کیلوگرم، جرم است. برای ورق آهن و فولاد کربنی، این تقریب نقطه شروع مناسبی است. عدد را به همه فلزها تعمیم ندهید؛ محاسبه آلومینیوم، مس یا گریدی با چگالی متفاوت، باید با چگالی همان ماده انجام شود.

اگر تمام اندازه‌ها را به میلی‌متر دارید، راه دیگر این است:

وزن تقریبی به کیلوگرم = طول × عرض × ضخامت × ۰٫۰۰۰۰۰۷۸۵

در فرمول دوم هر سه اندازه میلی‌مترند. یک روش را انتخاب کنید و تا پایان همان را ادامه دهید. مخلوط‌کردن طول ۲۰۰۰ میلی‌متر با عرض ۱ متر، بدون تبدیل واحد، از اشتباه‌هایی است که پاسخ را هزار برابر می‌کند.

دو مثال برای ورق کامل و قطعات کوچک

فرض کنید ورق مستطیلی ۶ متر در ۲ متر، با ضخامت ۱۰ میلی‌متر دارید. مساحت آن ۱۲ متر مربع است. محاسبه وزن می‌شود: ۶ × ۲ × ۱۰ × ۷٫۸۵ = ۹۴۲ کیلوگرم.

حالا برای ۲۰ قطعه مستطیلیِ توپر، هرکدام به اندازه ۳۰۰ در ۲۰۰ میلی‌متر و ضخامت ۵ میلی‌متر، ابتدا ابعاد را به ۰٫۳ و ۰٫۲ متر تبدیل کنید. وزن نظری هر قطعه ۲٫۳۵۵ کیلوگرم و وزن مجموع قطعات ۴۷٫۱ کیلوگرم می‌شود. بهتر است عدد هر قطعه را زود گرد نکنید؛ گردکردنِ جداگانه و سپس ضرب در تعداد می‌تواند اختلاف برآورد را بیشتر کند.

جدول وزن برای ورق ۱ در ۲ متر

اعداد زیر با چگالی تقریبی ۷٫۸۵، سطح صاف و ضخامت یکنواخت محاسبه شده‌اند. این جدول نتیجه فرمول است، نه وزن باسکول یا جدول یک کارخانه مشخص.

اگر طول یا عرض عوض شود، عنوان جدول هم باید عوض شود. برای نمونه، ورق ۱٫۲۵ در ۲٫۵ متر را نمی‌توان با ردیف هم‌ضخامت این جدول یکی گرفت. هنگام فرستادن برآورد برای شخص دیگر، ابعاد و تعداد را کنار وزن بنویسید تا معلوم باشد عدد به یک برگ مربوط است یا کل سفارش.

سوراخ و شکل نامنظم را چطور حساب کنیم؟

برای قطعه‌ای با ضخامت ثابت، مساحت واقعیِ باقی‌مانده مبنای حجم است. مساحت سوراخ‌ها و قسمت‌های حذف‌شده باید از مساحت بیرونی کم شود. اگر یک صفحه ۰٫۳ در ۰٫۲ متر، یک بازشوی مستطیلی ۰٫۱ در ۰٫۰۵ متر داشته باشد، مساحت خالص آن ۰٫۰۵۵ متر مربع خواهد بود. در ضخامت ۵ میلی‌متر، وزن نظری قطعه حدود ۲٫۱۶ کیلوگرم است.

برای شکل‌های پیچیده، جمع و تفریق مستطیل‌های حدسی ممکن است برآورد را منحرف کند. در این حالت، مساحت قطعه از نقشه روشن‌تر به دست می‌آید. اگر نقشه آماده ندارید، برشگاه می‌تواند تهیه نقشه سفارش را از توضیح شکل و اندازه‌های شما شروع کند؛ مسیر کار در راهنمای سفارش برش بدون نقشه آماده توضیح داده شده است.

وزن قطعه، وزن ورق خریداری‌شده نیست

وزن ۲۰ قطعه نهایی الزاماً برابر وزن ورقی نیست که برای تولید آن‌ها لازم می‌شود. فاصله قطعات، شکل چیدمان، حاشیه ورق و نواحی باقی‌مانده بر مقدار مصرف اثر دارند. بحث چیدمان قطعات روی ورق به همین تفاوت مربوط است. در برشگاه، ضایعات متعلق به مشتری است و در صورت تمایل او، به قیمت روز خریداری می‌شود.

همچنین وزن نظری از اندازه‌های ورودی پیروی می‌کند. اگر ضخامت یا اندازه واقعی با عدد اسمی فرق داشته باشد، نتیجه هم تغییر می‌کند. برای ورق آجدار، فرم‌دار یا دارای پوشش، محاسبه ساده یک صفحه تخت همه جزئیات را پوشش نمی‌دهد؛ داده مربوط به همان محصول لازم است. اختلاف وزن به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره جنس یا کیفیت کافی نیست.

پیش از خرید ورق آهن و فولاد، کنار برآورد خود بنویسید: جنس، ابعاد، ضخامت، تعداد و اینکه وزنِ ورق کامل را حساب کرده‌اید یا قطعه نهایی را. همین توضیح کوتاه، عددی مثل «حدود ۵۰ کیلو» را به اطلاعات قابل استفاده برای بررسی سفارش تبدیل می‌کند.